معلول عقلا محال است . شايد جمعى از ماديها بين علل قريبه و علل بعيده اشتباه كرده باشند كه استناد اشياء را به خداوند منكر شده‌اند بلى اتش در مثال اول علت قريب و مباشر سوزانيدن كاغذ است و شما كه كاغذ را انداخته‌ايد علت متوسط و كسى كه كاغذ را بشما داده است علت بعيد و هكذا تا به خدا ميرسد كه حضرت آدم را آفريده و همع علتهاى وجود شما و كاغذ و اتش ولو بهزاران واسطهء به او منتهى مىشود علت بعيد و اول مىباشد . بلى رشته اسباب و مسببات تمام اشياء به خداوند كه خالق غير مخلوق و مؤثر غير متأثر است برميگردد و از اينجا است كه دانشمندان كامل مسلمانها ميگويند استناد اشياء بعلل مادى وبعلة العلل كه خداوند است اشكالى ندارد چون اين علل طولى هستند نه عرضى در پايان توجه شما را بيك مطلب ديگر نيز جلب ميكنم و ان اينكه استناد حوادث به خداوند ( ج ) از دو جهت درست است . يكى اينكه به حكم بطلان دور و تسلسل و به اتفاق موحدين و ماديين بر اينكه رشته علل و معلولات ( اسباب و مسببات ) لايتناهى نبوده و بايد بعلة العلل منتهى شود كه همان خداوند جهان است قل الله خالق كل شىء دوم اينكه همه موجودات امكانى در اغاز و ادامه ( حدوث و بقا ) خود محتاج به افاضه لحظه بلحظه بواجب الوجود مىباشند مانند احتياج حركت پنكه به قوه برق ، تمام علل و اسباب در ذات و صفات و تأثيرات خود لحظه بلحظه به خداوند محتاج هستند و خاصيت ذاتى ممكن الوجو همين است كه تفصيل ان در فلسفه و كلام بيان گرديده است .